Renklerin Psikolojisi

Renkler Hislerimizi Nasıl Etkiliyor?

Pazarlama ve Marka Psikolojisinde Renklerden Nasıl Faydalanabiliriz?

Bir kişi sadece renkleri doğru düzenleyerek şiir gibi konuşabilir, tıpkı müzikle rahatlatıcı şeyler söyleyebileceği gibi.” Van Gogh

Renkler, cisimlerin üzerine gelen ışığın gözümüze yansımasıyla oluşan ve evrenin ahengini sağlayan eşsiz izlenimlerdir. Her rengin evrende bir yansıması ve anlamı vardır. Böylelikle renkler insan davranışını, yönelimlerini ve psikolojisini önemli ölçüde etkiler. Yapılan araştırmalarla kanıtlanan bu gerçek, markaların pazarlama stratejilerinin temelinde de yer almaktadır. 

Renk algısı sübjektif olup kişiden kişiye farklılık gösterebilse de, kimi renklerin evrensel olarak kabul edilmiş etkileri vardır. Bu etkiyi temel olarak ikiye ayırabiliriz:

Spektrumun kırmızı bölgesindeki kırmızı, turuncu, sarı gibi renkler sıcak renkler olarak adlandırılır ve sıcaklık, yakınlık, kızgınlık gibi yoğun hisleri uyandırır. Öte yandan spektrumun mavi bölgesindeki mavi, mor, yeşil gibi soğuk renkler, rahatlık, dinginlik ya da tarafsızlık gibi hislere karşılık gelmektedir.

Gelin renklerin insan psikolojisi  ve marka imajı üzerindeki etkisini biraz daha yakından inceleyelim.

Siyah Rengin Psikolojik Etkisi

Siyah, kimi kültürlerde bilinmezlik, mutsuzluk gibi karanlık ve kötü hisleri çağrıştırırken öte yandan gücün ve asaletin sembolü olarak kabul edilen bir renktir. Pazarlama ve marka psikolojisinde siyah renk cesaret, formalite, gizem, güç, lüks ve ciddiyet ile özdeştirilir. Dünyaca ünlü Apple, Blackberry, Disney, Nike, Gillette, Adidas, Sony, Ralph Lauren, MTV gibi markalar logolarında bu rengi tercih etmiştir. Siyah renk, şık olmasının yanı sıra çok yönlüdür ve pek çok renkle bir arada kullanılabilir.

Beyaz Rengin Psikolojik Etkisi

Beyaz, temizlik ve saflığı temsil eder. İnsanlarda yeni ve taze bir başlangıç hissi, temizlik, tazelik, basitlik gibi duygular uyandırır. Açıklığından dolayı genişlik hissi yaratır. Bu sebeple iç mimarların, alanlarda geniş ve ferah bir etki yaratmak istedikleri zaman beyaz rengi kullandıklarını görürüz. Hastanelerde steril ortam hissinin yaratılması için de beyaz renk tercih edilmektedir. Öte yandan tamamen beyaz renk kullanılan alanlar insanlarda ferah ancak soğuk, sıkıcı ve izole bir hissiyat oluşturmaktadır.

Pazarlama ve marka psikolojisinde ise beyaz renk güvenlik, saflık, tazelik ve temizlik hissini uyandırmak ve kontrast oluşturmak için kullanılır. Michelin, Gap, Hewlett-Packard (HP), Lego, Volkswagen, Starbucks, Levi’s, ve Ford gibi ünlü markalar logolarında beyaz rengi bu sebeplerle kullanmaktadırlar.  

Kırmızı Rengin Psikolojik Etkisi

Kırmızı, güçlü duygular uyandıran canlı ve sıcak bir renktir. İnsanlarda genel olarak, aşk, sıcaklık ve rahatlık gibi duyguları uyandırırken, öfke, kızgınlık, heyecan gibi yoğun yaşanan hislere de karşılık gelmektedir.

Pazarlama ve marka psikolojisinde kırmızının avantajı hareket, heyecan ve tutku hislerini uyandırıp, kan basıncını ve nabzı yükselterek bedeni fiziksel olarak uyarmasıdır. Böylelikle kırmızı renk satın alma işlemi için aciliyet hissi uyandırır. Öte yandan iştahı arttırdığı için fast-food zincirleri tarafından sıklıkla kullanılan bir renktir. Logolarında kırmızı rengi tercih eden markalar arasında Coca-Cola, Kellogg’s, Red Bull, Canon, Pizza Hut, Master Card, Puma, Netflix bulunmaktadır.

Mavi Rengin Psikolojik Etkisi

Renk psikolojisi araştırmalarına göre mavi insanların çoğunun favori rengidir. Sayıca fazla insan tarafından sevildiği için mavi renk tehdit unsuru olmayan, güvenilir, geleneksel, koruyucu hisler uyandırmaktadır. Sakinlik huzur, dinginlik, düzen gibi duygular mavi rengin çağrıştırdığı pozitif hisler arasındadır. Ayrıca mavi rengin üretkenliği arttırdığı düşünülüp, kimi ofisler bu doğrultuda mavi renk ağırlıkta kullanılarak tasarlanmaktadır. Mavi rengin ayrıca vücut ısısını ve nabzı düşürme etkisi olduğu bilinmekte, doğada doğal bulunan besin rengi olarak karşımıza sık çıkmadığı için iştah kapatıcı etkisi olduğu düşünülmektedir.

Pazarlama ve marka psikolojisinde, güvenilirlik ve sürdürülebilirlik duygularına hitap ettiği için bu imajı oluşturmak isteyen markaların reklam ve pazarlama stratejilerinde mavi rengi sıkça kullandığı görülür. General Electric, Samsung, HP, Intel, IBM, Ford, Visa, BMW gibi markalar bunlardan bazılarıdır.

Yeşil Rengin Psikolojik Etkisi

Yeşil rengin en baskın referansı doğa ve doğal yaşamdır, bu sebeple insan algısında üreme, yenilenme, büyüme, denge, uyum gibi duygular uyandırmaktadır. Ayrıca sakinlik, zenginlik, şans, sağlık, duygusal denge, iç huzur gibi pozitif hislere de karşılık gelmektedir. Öte yandan ise durgunluk, durağanlık gibi pasif hisler de uyandırabilmektedir.

Yeşil, insan beynindeki uyumu harekete geçirir ve kararlılığa yol açan dengeyi teşvik eder. Pazarlama ve marka psikolojisinde yeşil renk potansiyel müşterileri rahatlatmak ve karar mekanizmasını dengelemek için sıkça kullanılır. Bunun yanı sıra yeşil renk doğayı temsil ettiği için kimi markalarda doğaya referans yapmak için kullanılır. Ayrıca parayı çağrıştıran bir renk olduğu için markanın üst seviye oluşunu göstermek için de tercih edilebilmektedir. BP, Land Rover, Lacoste, Spotify, XBOX, Animal Planet, Tropicana, Android logolarında yeşil rengi tercih eden markalardan bazılarıdır.

Sarı Rengin Psikolojik Etkisi

Sarı, neşe ve sıcaklık hissi uyandıran canlı bir renktir. Ancak gözü yorucu, okumayı zorlaştırıcı bir etkisi olduğu için özellikle tasarımlarda çok dikkatli kullanılması tavsiye edilmektedir. Neşe, enerji gibi hisler uyandıran sarı renk, yoğun hislere karşılık geldiği için yorgunluk, kızgınlık, rahatsızlık gibi hisler de uyandırabilmektedir. Örneğin yapılan araştırmalarda sarı olan odalarda bebeklerin daha çok ağladığı görülmüştür. Sarı rengin en büyük avantajı ise dikkat çekme özelliği çok yüksek olan bir renk olmasıdır.

Pazarlama ve marka psikolojisine göre sarı renk doğru kombinasyonlarla kullanıldığında neşe ve pozitiflik hislerini uyandırıp potansiyel müşteriler üzerinde tanıdık ve sıcak bir etki yaratmaktadır. Sarı rengi logolarında tercih eden markalar arasında Shell, Ferrari, Ikea, Post-it, Good Year, DHL, Subway, Chevrolet, Mc,Donalds gibi ünlü markalar bulunmaktadır.

Mor Rengin Psikolojik Etkisi

Kırmızı ve mavi renklerinin karışımından elde edilen mor renk psikolojide de adeta bu iki ana rengin arasındaki bir denge rengidir. Genellikle ayrıcalık, bilgelik, saygı, güç, asalet ve gizem ile ilişkilendirilir. Beyinde yaratıcılığın yanı sıra, problem çözme etkisi yaratır. Renk Psikolojisine göre açık mor tonları daha kadınsı bir enerjiye sahipken, canlı mor rengi zenginlik ve saygınlık etkisi uyandırır. Koyu bir mor tonunun ise üzüntü ve sıkıntı hissi uyandırdığı düşünülmektedir. Mor renk pigmentinin üretimi 18. yüzyıla kadar oldukça zahmetliydi. Bu sebeple mor renk zenginlik çağrışımı da yapmaktadır.

Pazarlama ve marka psikolojisinde mor renk bilgelik ve saygıyı çağrıştırdığı için akademik kurumlar ve arama motorlarında; ayrıcalık ve üstünlüğü çağrıştırdığı için ise güzellik ve yaşlanma karşıtı ürünlerinde kullanılmaktadır. Ayrıca mor renk mavi ve kırmızı gibi çok sık kullanılan bir renk olmadığı için markanın parçası olduğunda oldukça dikkat çeken ve farklılık etkisi yaratan bir renktir. Yahoo, FedEx, Urban Decay, Tarte Cosmetics, NYU, Whiskas, Milka gibi kurumlar logolarında mor rengi tercih eden kurumlar arasındadır.

Kahverenginin Psikolojik Etkisi

Kahverengi güç ve güvenilirlik hissi uyandıran bir renktir. İnsan psikolojisinde direnç, emniyet, güvenlik, güvenilirlik etkisi yaratmaktadır. Öte yandan çok yoğun ya da yaygın kullanıldığında geniş çöller gibi yalnızlık, hüzün ve izole olmuş hissi uyandırdığı gözlemlenmiştir. Kahverengi toprağa ait bir renk olduğu için doğallık, geleneksellik gibi duyguları harekete geçirmektedir. 

Kahverengi insanlar arasında çok sevilen bir renk olmamasına rağmen, renk psikolojisine göre insanlarda bütünlük, doğayla bağ, düzen ve aidiyet hisleri uyandırır, güven duygusunu tetikler ve böylece pazarlama ve marka psikolojisine göre kendilerini markaya ait hissetmelerini sağlar. Gıda ürünlerinin doğal veya çevre dostu olduğunu göstermek için kahverengi ambalaj tasarımlarında sıklıkla kullanılır. Bunun bir diğer sebebi de kahverenginin siyahtan daha iştah açıcı etkisi olması ve siyah yerine kullanılmasının tercih edilmesidir. Logosunda bu rengi tercih eden markalar arasında M&M’s, Hershey’s, Ups, Louis Vuitton, Gloria Jean’s Coffee, Godiva gibi markalar var.

Turuncu Rengin Psikolojik Etkisi

Turuncu coşku ve dışa dönüklük rengidir ve çok dikkat çekicidir. Belki de en “tartışmalı” renklerden biridir çünkü insanlar bu rengi ya çok sever ya da ondan nefret eder. Turuncu rengi enerji ve motivasyon hissi yaratır. Zihni harekete geçirir, canlılık, cesaret ve güven veren bir renktir, Psikolojide sıcaklık, neşe, tazelik ve güzellik gibi hisler uyandırdığı bilinmektedir.

Pazarlama ve marka psikolojisinde turuncu rengin enerjisi ve dikkat çekiciliğinden sıklıkla faydalanılır. Bu rengin pazarlama stratejilerinde kullanımı özgüvenli, dışa dönük, eğlenceli, maceracı ve pozitif bir imaj yaratır. Turuncunun dikkat yakalayıcı özelliğinden dolayı gençlere yönelik sektörlerde de sıklıkla kullanıldığı görülmektedir. Amazon, Timberland, Fanta, Harley Davidson, SoundCloud, Continental, Nickelodeon, Dunkin Donuts gibi markalar logolarında turuncu rengi kullanmışlardır.

Pembe Rengin Psikolojik Etkisi

Pembe renk genellikle aşk ve romantizm ile ilişkilendirilir. İnsanlar üzerinde rahatlatıcı etkisi olduğu düşünülmektedir. Hatta ‘Baker Miller Pink’ olarak isimlendirilen pembe tonu dünyada bazı hapishanelerde agresif mahkumları sakinleştirmek için kullanılmaktadır. Washington Biyo-Sosyal Araştırmalar Enstitüsü Direktörü Dr. Alexander Schauss konuyla ilgili şöyle demektedir; “Bir kişi pembe mevcudiyetinde öfkeli veya agresif olmaya çalışsa bile olamaz, bu rengin yoğunluğunda nabız yükselmez. Pembe enerjiyi azaltan sakin bir renktir. Renk körü insanların dahi pembe odalarda sakinleştiğini tespit ettik.” Benzer şekilde spor müsabakalarında da ev sahibi takımlar bazen rakip takımın soyunma odasında pembe rengi sık kullanarak rakibi pasif tutmayı ve enerjisini düşürmeyi hedefler. Öte yandan pembe renk çoğunlukla feminenlikle özdeştirilir. Bu sebeple feminenliğin çağrıştırdığı yumuşaklık, nezaket, sevecenlik gibi hisleri çağrıştırır.

Pazarlama ve marka psikolojisinde pembe renk çoğunlukla feminen kitleye hitap etmek için kullanılır. Sıcak pembe tonları enerji, gençlik, eğlence ve heyecan hisleri uyandırırken genellikle daha uygun fiyatlı ya da popüler ürünler için kullanılması tavsiye edilir. Daha soluk ve yumuşak pembe tonlarının ise daha duygusal ve yumuşak bir etki yarattığı düşünülmektedir. Barbie, Victoria’s Secret, Dribble, Benefit, Cosmopolitan, T-Mobile markaları logolarında pembe rengi tercih eden markalardandır.

Share this post

There are no comments

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Start typing and press Enter to search

Shopping Cart

No products in the cart.

White Studio Istanbul